کتاب تفسیر ساختاری سوره حمد ؛ مولف: دکتر سیدسلمان صفوی

700,000 

یکی از کتابهای مجموعه قرآن‌شناسی که به تفسیر ساختاری قرآن و شبکه مفاهیم کلیدی قرآن با متدلوژی ساختارشناسی و سمنتیک پرداخته است. این مجموع شامل تفسیر ساختاری سوره حمد است که با روش ساختارشناسی تفسیر اجتهادی عصری شده است

Seyed Salman Safavi

OF SURAH AL-HAMD OF THE QURAN

SEYED SALMAN SAFAVI

بر اساس رویکرد کل نگرانه  (Synoptical Approach) و روش ساختارشناسی سوره حمد بیانگر «دایره وجود » است که قوس نزول و صعود را اجمالاً تبیین کرده و متشکل از دو بلوک و سه بخش متشکل از یک یا چند آیه است که با همدیگر وحدت موضوعی دارند.

در بلوک اول (آیات 4-1) با اشاره به اسماء و صفات «الله » ، «رحمن » ، «رحیم » و علت مبقیه جهان « رب » ؛ خدا به عنوان علت فاعلی یا معطی وجود و با اشاره به« مالک یوم الدین »  بودن ؛ به عنوان علت غایی جهان معرفی می شود. در بلوک دوم (آیات 7-5) کیفیت اتصال معلول (انسان ) به علت غایی جهان به عنوان مبدأ اعلای وجود تبیین شده است . در بلوک اول ؛ جهان لاهوت و نزول تجلیات او به مراتب پایین تر ترسیم شده و در بلوک دوم؛ برهان امکان فقری و حیثیت ربطی یا «رابطه فقری»  «یَا ایُّها النّاس أنتُمّ الفُقَراء اِلیَ الله وَ اللهُ هُوَ الغَنِیُّ الحَمِید» (سوره فاطر: آیه 15) جهان ناسوت با جهان لاهوت بیان شده است . رابطه این دو جهان که دارای مبدأ واحد است بر اساس مشکک بودن مراتب وجود یا مراتب نور (اللهُ نُورُ السَّمَوَاتِ و الاَرضِ) یا تجلیات «بود» به صورت «نمود»است ( لا اِلهَ اِلا الله. لا اِلهَ اِلا هُو). به هر حال این آیات بیان می کند که عالم وحدت الهی و عالم کثرت در رابطه با یکدیگرند و کثرات در نهایت به امر قدسی واحد که حضرت «بالله الرحمن الرحیم » است باز می گردند.

بلوک اول ؛ ماهیت از اویی و به سوی اویی جهان را بیان می کند. (اِنّا لِله وَ اِنّا اِلیهِ رَاجعّون) . بلوک دوم ؛ طریقت سیر الی الله را بیان می کند که مترتب است بر معرفت فقه النفس ، توحید عبادی و توحید عملی . مدل سیر الی اللّه و ارزش ها و هنجارهای سیرالی الله که «صراط مستقیم» است؛ بر سنت و سیره انبیاء ، صدیقین ، شهدا و صالحین مبتنی است ، که خدا به آنها نعمت لقای الهی و عمل توحیدی را چشانده است . سیره و سنت انبیاء در حوزه متافیزیکی دعوت به یکتا پرستی و توحید الهی نظری و عملی است و در حوزه اجتماعی اقامه عدل و قسط اجتماعی است. «لَقَدأرسَلنَا رُسلَنَا بِالبَینَات وَ أَنزلنَا مَعَهُمُ الکتَاب و المیزان لیقُومَ الناسُ بِالقِسطِ وَ أَنزَلنَا الحَدِیدَ فِیهِ بَاسٌ شَدِیدٌ وَ مَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَ لِیعلَمَ اللهُ مَن ینصُرُهُ  وَ رُسُلَهُ بِالغَیبِ إنَّ اللهَ قوِی عَزِیزٌ » ( سوره حدید : آیه 25 )  بخش دوم ( اِیَّاکَ نَعبدُ و اِیَّاکَ نَستَعِینَ ) که حلقه وصل و پارالل بخش یک و دو است ؛ توحید عبادی و عملی است که گوهر دین و جوهره اصلی پیام سوره حمد و قرآن کریم است .

500 در انبار